Dhollywood Talkies

ઓછું બજેટ હોવાથી કેટલાકે ફ્રી માં કામ કર્યું તો ગામવાસીઓને જ પ્રજા તરીકે સામેલ કરી લેવાયા હતા  લોકનાટ્ય શૈલી ભવાઈનું મૂળ તત્વ જળવાઈ રહે એ ઉદ્દેશ સાથે કેતન મહેતા 1980 માં ‘ભવની ભવાઈ’ નું નિર્માણ કરી રહ્યા હતા. પરેશ મહેતા નિર્મિત આ ફિલ્મની વાર્તા ધીરુબેન પટેલે લખી હતી. નસીરુદ્દીન શાહ, સ્મિતા પાટીલ, મોહન ગોખલે, ઓમ પુરી, સુહાસિની મુલે, દીના પાઠક, બેન્જામિન ગેલાની જેવા અનેક દિગ્ગજ કલાકારોને એક ફ્રેમમાં બેસાડવાની જવાબદારી કેતન મહેતાએ ઉપાડી લીધી હતી. આ ફિલ્મનું મોટાભાગનં શૂટિંગ ખેડા જિલ્લાના વસો ગામે દરબાર ગોપાલદાસની હવેલી ખાતે થયું હતું.  ‘ભવની ભવાઈ’ ના નિર્માણ પાછળની રોચકતા પર નજર કરીયે તો ખબર પડે છે કે ફિલ્મ ઍન્ડ ટેલિવિઝન ઇન્સ્ટીટ્યૂટમાંથી સ્નાતક થયા બાદ કેતન મહેતા અમદાવાદ ખાતે એક નોકરીમાં જોડાયા હતા. એક મુલાકાતમાં જણાવ્યા અનુસાર કેતન મહેતા ગુજરાતી સાહિત્યના પરિચયમાં ઘણાં વિલંબથી આવ્યા. જોકે પિતા ગુજરાતીના પ્રોફેસર હતા એટલે ઉમાશંકર જોષી જેવા અનેક ગુજરાતી સાહિત્યકારોના સહવાસનો લાભ મળ્યો હતો. સમય જતા તેમણે અમદાવાદ ખાતે  ઇસરો સંચાલિત સેટેલાઈટ ચેનલ માટે કામ કર્યું હતું અને એ માટે...

રિલીઝ વખતે ન વખણાયેલી આ ફિલ્મ આજે સાડા ચાર દાયકા પછી પણ કલ્ટ ફિલ્મોની યાદીમાં શિરમોર છે ગુજરાતી સિનેમાજગતમાં કેટલીક એવી ફિલ્મો બને છે જે સમય જતા માત્ર ફિલ્મ બનીને નથી રહેતી, પણ સંસ્કૃતિ, સાહિત્ય અને કળાનું એક દસ્તાવેજ બની જાય છે. એવી જ એક ફિલ્મ છે કેતન મહેતાની ‘ભવની ભવાઈ’ જે 1980 માં રિલીઝ થઈ હતી. એક એક્સપરિમેન્ટલ કહી શકાય એવી આ ફિલ્મે રિલીઝના સમયે બહુ મોટી વ્યાપારી સફળતા નહોતી મેળવી, પરંતુ આજે વર્ષો પછી કલ્ટ-ક્લાસિક ફિલ્મોની યાદીમાં આ ફિલ્મ શિરમોર છે અને અચૂક સ્થાન પામે છે.   ધીરુબેન પટેના નાટક ‘ભવની ભવાઈ’ પરથી આ ફિલ્મ બનાવવામાં આવી હતી જે કેતન મહેતાની પણ પહેલી ફિલ્મ હતી. આ ફિલ્મમાં નસીરુદ્દીન શાહ, ઓમ પૂરી, સ્મિતા પાટિલ, દીના પાઠક, બેન્જામિન ગિલાની, મોહન ગોખલે, સુહાસિની મુલે, નિમેશ દેસાઈ અને ગોપી દેસાઈ જેવા ખ્યાતનામ કલાકારોએ અભિનય કર્યો હતો. ધીરુબેને જ આ ફિલ્મના ગીતો લખ્યા હતા જેને અવિનાશ વ્યાસના પુત્ર ગૌરાંગ વ્યાસે સંગીતબદ્ધ કર્યા હતા. ‘ખડખડ વહેતી સઘળું સહેતી, નદી વહેતી જાય, પળ પળ કહેતી જાય’, જે સૌથી લોકપ્રિય ગીત બની રહ્યું, ‘પાછું વાળીને જેને જોઈ ન જાનકી ને કરીયે કીયો રે ભર...