Dhollywood Talkies

દેશભક્તિ સાથે પારિવારિક મૂલ્યોને દર્શાવે છે આ ફિલ્મ બોલિવૂડમાં દેશ ભક્તિને વર્ણવતી અનેક ફિલ્મો છે પણ ઢોલીવૂડમાં ભાગ્યે જ આ વિષય પર ફિલ્મો બની છે. ગુજરાતની ગ્રામ્ય પ્રજાને ધ્યાનમાં રાખીને કેટલીક ફિલ્મો બની હતી પણ એ દેશભક્તિથી શરૂ થઈને પારિવારિક મૂલ્યો અને પ્રેમ સંબંધ પર વળી જતી હતી. સલિલ ઘોષ દ્વારા નિર્દેશિત અને ૧૯૭૦માં રજૂ થયેલી ગુજરાતી ફિલ્મ 'મારા દેશની ધરતી' એવી જ એક ફિલ્મ છે. આ ફિલ્મ માત્ર મનોરંજન પૂરતી મર્યાદિત નથી, પણ ભારતીય સંસ્કૃતિ, ગ્રામ્ય જીવન અને માતૃભૂમિ પ્રત્યેના અખંડ પ્રેમને ખૂબ જ સુંદર રીતે વાચા આપે છે. વાસ્તવમાં ૬૦ના દાયકામાં જ્યારે શહેરીકરણ અને પાશ્ચિમી સંસ્કૃતિનો પ્રભાવ વધી રહ્યો હતો, ત્યારે આ ફિલ્મે લોકોને પોતાની માટી અને સંસ્કારો તરફ પાછા વળવાનો એક સશક્ત સંદેશ આપ્યો હતો. ગ્રામ્ય જીવન અને સામાજિક તાણાવાણા ધરાવતી આ ફિલ્મ ગુજરાતના એક આદર્શ અને પરંપરાગત ગામડાની પૃષ્ઠભૂમિ પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં કૌટુંબિક સંબંધો, સંયુક્ત પરિવારની ભાવના અને ધરતી પુત્રો એટલે કે ખેડૂતોનો સંઘર્ષ વણાયેલો છે. નવોદિત સંગીતા જોશી અને લલિતેશ સાથે આ ફિલ્મમાં કલ્પના દિવાન, શ્રીકાંત ...

આ બંને પ્રકારના ગીતોની સંખ્યા ફિલ્મો કરતાં સુગમ સંગીત અને ભક્તિ સંગીતમાં અઢળક છે આપણા છેલ્લા લેખમાં આપણે મહાદેવ અને તેમના ગુજરાતી ગીતોની વાત કરી હતી અને આજે એ જ ગીતોનો ઝોન પકડીને વાત કરીશું શ્રીકૃષ્ણ અને દેશભક્તિના ગીતોની. આજે આખો દેશ સ્વતંત્રતા દિવસ ઉજવી રહ્યો છે અને આવતીકાલે જન્માષ્ટમીનો તહેવાર ઉજવશે. આ બંને તહેવારોના ઉપલક્ષમાં ગુજરાતી સંગીતની જો વાત કરીએ તો એ એક સામાન્ય માણસને ઝૂમતા કરી દે એવી તાકાત ધરાવે છે. સૌથી પહેલા દેશભક્તિ ગીતોની જ વાત કરીએ તો આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે ગુજરાતી ફિલ્મોમાં દેશભક્તિ ગીતો ભાગ્યે જ આપણને જોવા અને સાંભળવા મળે છે. વળી એક સ્પષ્ટતા કરી લેવી જરૂરી પણ છે કે દેશભક્તિ એટલે માત્ર 15મી ઑગસ્ટે કે 26મી જાન્યુઆરીએ દેશના ગુણગાણ ગાઓ એમાં નથી પણ ફિલ્મોના માધ્યમે એ દેશભક્તિ છે જેમાં રાજા-રજવાડા પોતાની મા ભોમ માટે કુર્બાની આપતા ખચકાતા નથી. કહેવાતી દેશભક્તિ પ્રત્યે જાગૃતતા ફેલાવતી હોય એવી ગુજરાતી ફિલ્મો ઘણી ઓછી બનાવવામાં આવી છે. તેમ છતાં કેટલીક ફિલ્મોની વાત કરીએ તો 1975 માં એક ફિલ્મ આવી હતી જેનું શીર્ષક હતું ‘વીર ચાંપરાજ વાળો’. મહેન્દ્ર કપૂર તથા સુલોચના વ્યાસના સ્વરમાં...