Posts

Showing posts with the label Navratri

‘હેલ્લારો’ વિના નવરાત્રી ઉજવાય ખરી?

Image
દમદાર વાર્તા, ગીતો અને સિનેમેટોગ્રાફી હોવા છતાં આ ફિલ્મ અનેકો માટે પહેલી જ ફિલ્મ હતી એ વાત માન્યમાં આવે એવી નથી તાજેતરમાં 71 મા નૅશનલ એવોર્ડ્સ આપવામાં આવ્યા હતા. શાહરુખ ખાન, વિક્રાંત મેસી, રાણી મુખર્જીના દબાદબા સાથે ગુજરાતી ફિલ્મોએ પણ દબદબો દેખાડ્યો હતો. 2023 માં આવેલી ફિલ્મ ‘વશ’ ને અને જાનકી બોડીવાલાને નૅશનલ એવોર્ડ્સ સુપરત કરવામાં આવ્યા હતા. ગુજરાતી સિનેમાજગત માટે આ એક અતિમહત્ત્વનો પ્રસંગ કહેવાય પણ આ નૅશનલ એવોર્ડ્સ મેળવવાની રેસમાં ‘હેલ્લારો’ એ વર્ષો જૂનો દુકાળ નાબૂદ કર્યો હતો એ વાત પણ વીસરવા જેવી નથી. નવરાત્રોત્સવ ચાલી રહ્યા છે અને એવામાં ખાસ ગરબાને કેન્દ્રસ્થાને રાખીને બનેલી નૅશનલ એવોર્ડ વિજેતા ગુજરાતી ફિલ્મ ‘હેલ્લારો’ ની વાત ન કરીયે તો કેમ ચાલે. 2019માં આવેલી ફિલ્મ ‘હેલ્લારો’ અનેકોની પહેલી જ ફિલ્મ હતી એ વાત ઘણા લોકો જાણે છે. અમદાવાદ આકાશવાણીમાં સ્થાયી નોકરી કરતા અને રંગકર્મી એવા અભિષેક શાહ અને તેમના સાથીમિત્રોની આ પહેલી ફૂલલેન્થ ગુજરાતી ફિલ્મ હતી જે મૂળ હરફનમૌલા ફિલ્મ્સ અને સારથી પ્રોડક્શનના બેનર હેઠળ બનાવવામાં આવી હતી. અભિષેક શાહે જ આ ફિલ્મને ડિરેક્ટ કરી છે અને વાર્તા પણ તેમણે જ તૈ...

‘અચકો મચકો કાં રે લી’ કે ‘અચકો મચકો કાં રે અલી’?

Image
1948 થી 1999 સુધી પાંચ ફિલ્મોમાં આ શબ્દોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે અને એ તમામે તમામ ગીતે અને ફિલ્મે સફળતા મેળવી છે સામાન્યપણે જોઈએ તો ગુજરાતી સાહિત્યમાં ઘણાં એવા શબ્દો છે જેનું અપભ્રંશ થઈને એક નવો જ શબ્દ બની ગયો હોય. ઘણી વખત એવું પણ બનતું હોય છે કે એ નવા ઉદ્ભવેલા શબ્દનો કોઈ અર્થ પણ ન નીકળતો હોય અથવા જે મૂળ કૃતિ છે, એનો ભાવાર્થ જ ફેરવાઈ જતો હોય છે. ગુજરાતી સાહિત્યને ધ્યાનમાં રાખીને અનેક ગુજરાતી ફિલ્મો બની અને અનેક ગીતો પણ સર્જાયા. સાહિત્ય આધારિત ફિલ્મોમાં તો જાજી સમસ્યા ન હોય પણ સંગીતના દ્રષ્ટિકોણથી જ્યારે કોઈ લોકગીત કે ગરબાને નવા સંગીતના બીબામાં ઢાળવામાં આવે ત્યારે જાણતા-અજાણતા શબ્દો સાથે રમત થઈ જાય છે અને મૂળ કૃતિ વીખેરાઈ જાય છે.    ‘તમે કીયા તે ગામના ગોરી રાજ, અચકો મચકો કારેલી’ આ લોકગીત, ગીત કે ગરબો આપણે સૌ એ અનેકવાર સાંભળ્યો છે. આ ગીતમાં આવતા શબ્દો ‘અચકો મચકો કારેલી’ ને લઈને અનેક સાહિત્યકારોએ અનેકવાર સ્પષ્ટતા આપી છે. જો ગીતના શબ્દોને સમજીયે તો ગીતમાં નાયક નાયિકાને પ્રશ્ન કરે છે કે તમે કયા ગામના ગોરી છો અને આવી રીતે લચક-મચક કેમ ચાલો છો? જેના જવાબમાં નાયિકા ...

ગરબા વિનાની ગુજરાતી ફિલ્મો પાણી વિનાની માછલી જેવી છે

Image
બદલાતા સમય સાથે ફિલ્મોમાં ગરબાની રજૂઆત બદલાઈ છે ગુજરાતી ફિલ્મો નવી હોય કે જૂની એમાં ગરબાઓની રમઝટ અચૂક જોવા મળે છે. ફિલ્મ મેકર્સ પણ એ વાતનું ખાસ ધ્યાન રાખતા હોય છે કે ગરબાઓ થકી ફિલ્મનું પ્રમોશન કે ફિલ્મની માર્કેટિંગ મોટાપાયે કરવામાં આવે. બીજા શબ્દોમાં કહીયે તો ગરબા વિનાની ગુજરાતી ફિલ્મો પાણી વિનાની માછલી જેવી કહેવાય. ગુજરાતી ફિલ્મોની શરૂઆત થઈ તે સમયથી જ એ વાત જાણે ગાંઠ બાંધી લેવાઈ હતી કે ગુજરાતીઓની ઓળખ સમો કોઈપણ એક ગરબો ફિલ્મમાં હોવો જોઈએ. સમય જતા અનેક નાના-મોટા ફિલ્મ નિર્માતાઓએ પોતાની ફિલ્મોમાં કેટલાક પારંપારિક ગરબાનો ઉપયોગ કર્યો છે, તો વળી કેટલાક ફિલ્મ મેકર્સે જે-તે ગરબાની લઢણ સાચવી તેમાં પોતાની કલાનો ઉમેરો કર્યો છે.    આજની ગુજરાતી ફિલ્મોમાં આજની યુવા પેઢી અને આજની જનતાને છાજે એવા ગરબાઓ તૈયાર કરવામાં આવે છે. અમૂક મોટા શહેરોમાં આજે શેરી ગરબા કે ગરબીઓના સ્થાને પોપ-મ્યુઝિક અને બોલીવૂડ સંગીતે સ્થાન લઈ લીધું છે તો વળી ગુજરાતના અમૂક ઠેકાણા એવાય છે જ્યાં પારંપારિક ગરબાની ઉજવણી આજે પણ શ્વસી રહી છે. ગુજરાતી ફિલ્મોના સંદર્ભમાં ગરબાઓની વાત કરીયે તો 1949 માં આવેલી ફિલ્મ ‘મં...