Dhollywood Talkies

વરસાદ પર આધારિત ફિલ્મી ગીતો કરતા બિન-ફિલ્મી ગુજરાતી ગીતોની સંખ્યા જાજી છે હોં... આ વર્ષે મે મહિનાથી જ વરસાદની સિઝન શરૂ થઈ ગઈ હતી પણ બોલીવુડ અને ઢોલીવુડમાં વરસાદની સિઝન ઘણા વર્ષોથી ચાલી રહી છે અને આ સરસ મજાના વાતાવરણ ઉપર અનેક ગીતો પણ બનાવવામાં આવ્યા છે. આમાંના કેટલાક ગીતો તો એવા છે જે વર્ષો જૂના હોવા છતાં આજે પણ લોક હૈયે જીવતા છે. ગુજરાતી સિનેમા જગતમાં ગીતોને લઈને મોટાભાગે બે પ્રકાર જોવા મળતા હોય છે. એક છે ફિલ્મી ગીતોનો અને બીજો છે નોન ફિલ્મી ગીતો. વરસાદ પર આધારિત એવા ફિલ્મી ગીતોની સંખ્યા કરતા બિન-ફિલ્મી વરસાદી ગીતોની સંખ્યા વધારે છે એમ આપણે ચોક્કસપણે કહી શકીએ છીએ. તમે પોતે પણ વધારે મહેનત કરવી પડશે ત્યારે તમને યાદ આવશે કે એવું છેલ્લું કયું વરસાદી ગીત હતું જે તમે ગુજરાતી સિનેમામાં માણ્યું હતું. કદાચ આ અંગે વધારે વિચાર કરવો પડે પણ આજની જે ગુજરાતી ફિલ્મો બની રહી છે એમાં ઘણી એવી ઓછી ફિલ્મો છે જેમાં વરસાદ પર આધારિત ગીતો દર્શાવવામાં આવે છે.  હજુ ગયા વર્ષે જ 22મી નવેમ્બરે ‘ધ ગ્રેટ ગુજરાતી મેટ્રિમોની’ નામની એક ફિલ્મ રિલીઝ થઈ હતી. આ ફિલ્મના ફિલ્મને જોતા જ આપણને ખબર પડી જાય છે કે આ ફિલ્મમાં વ...

પન્નાલાલ પટેલની આ બંને નવલકથાઓ આજે પણ લોકહૈયે શ્વસે છે અને કદાચ એટલે જ આ વાર્તાઓ પરથી બનેલી ફિલ્મો પણ સફળતાના શિખરો સર કરવામાં અગ્રેસર રહી છે પાછલા લેખમાં આપણે પન્નાલાલ પટેલની નવલકથા ‘મળેલા જીવ’ની વાત કરી હતી અને આ લેખમાં આપણે પન્નાલાલ પટેલની અન્ય બે નવલકથાની વાત કરવાના છીએ જેમના પરથી ગુજરાતી ફિલ્મો બની અને પ્રસિદ્ધી પણ પામી. આ બે નવલકથા છે ‘માનવીની ભવાઈ’ અને ‘કંકુ’. સૌથી પહેલા વાત કરીયે ‘માનવીની ભવાઈ’ નવલકથાની જે 1947 માં પ્રકાશિત થઈ હતી. ગુજરાતમાં 1899-1900 ની સાલમાં આવેલા છપ્પનિયા દુકાળ પર આધારિત આ નવલકથા વાસ્તવમાં તો કાળુ અને રાજુની પ્રેમકથા છે. કાળુ જે વાલા પટેલનો દીકરો છે અને રાજુ ગાલા પટેલની દીકરી છે. એકબીજાને પ્રેમ કરતાં આ પ્રેમી પંખીડાના લગ્ન તો બીજે કશે જ થઈ જાય છે પણ તેમની પ્રેમકથાની સાથે લેખકે દુકાળની અતિદુષ્કર પરિસ્થિતીનું જે શાબ્દિક વર્ણન કર્યું છે, એ વાર્તાને વધારે જીવંત બનાવે છે.  સાહિત્યની દ્રષ્ટિએ ‘માનવીની ભવાઈ’ એક અદ્ભૂત કહી શકાય એવી રચના છે અને કદાચ એટલે જ  મનુભાઈ પંચોળી 'દર્શક', ઉમાશંકર જોશી, સુન્દરમ્, અનંતરાય રાવળ, ગુલાબદાસ બ્રોકર, ચીમનલાલ ના...