Dhollywood Talkies

1948 થી 1999 સુધી પાંચ ફિલ્મોમાં આ શબ્દોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે અને એ તમામે તમામ ગીતે અને ફિલ્મે સફળતા મેળવી છે સામાન્યપણે જોઈએ તો ગુજરાતી સાહિત્યમાં ઘણાં એવા શબ્દો છે જેનું અપભ્રંશ થઈને એક નવો જ શબ્દ બની ગયો હોય. ઘણી વખત એવું પણ બનતું હોય છે કે એ નવા ઉદ્ભવેલા શબ્દનો કોઈ અર્થ પણ ન નીકળતો હોય અથવા જે મૂળ કૃતિ છે, એનો ભાવાર્થ જ ફેરવાઈ જતો હોય છે. ગુજરાતી સાહિત્યને ધ્યાનમાં રાખીને અનેક ગુજરાતી ફિલ્મો બની અને અનેક ગીતો પણ સર્જાયા. સાહિત્ય આધારિત ફિલ્મોમાં તો જાજી સમસ્યા ન હોય પણ સંગીતના દ્રષ્ટિકોણથી જ્યારે કોઈ લોકગીત કે ગરબાને નવા સંગીતના બીબામાં ઢાળવામાં આવે ત્યારે જાણતા-અજાણતા શબ્દો સાથે રમત થઈ જાય છે અને મૂળ કૃતિ વીખેરાઈ જાય છે.    ‘તમે કીયા તે ગામના ગોરી રાજ, અચકો મચકો કારેલી’ આ લોકગીત, ગીત કે ગરબો આપણે સૌ એ અનેકવાર સાંભળ્યો છે. આ ગીતમાં આવતા શબ્દો ‘અચકો મચકો કારેલી’ ને લઈને અનેક સાહિત્યકારોએ અનેકવાર સ્પષ્ટતા આપી છે. જો ગીતના શબ્દોને સમજીયે તો ગીતમાં નાયક નાયિકાને પ્રશ્ન કરે છે કે તમે કયા ગામના ગોરી છો અને આવી રીતે લચક-મચક કેમ ચાલો છો? જેના જવાબમાં નાયિકા ...

અંદાજે 450 જેટલા ફિલ્મી-નોન-ફિલ્મી ગુજરાતી ગીતો આજે પણ સાંભળવા બેસો તો મન નાચી ઉઠે છે.   ગુજરાતી ફિલ્મો અને નોન-ફિલ્મો ગીતોમાં આશા ભોસલેએ અનેક ગીતોને પોતાને કંઠ આપ્યો છે અને ફિલ્મની સફળતામાં પોતાનું બહુમૂલું યોગદાન આપ્યું છે. પોતાના ગાયિકીના કરિયરમાં તેમણે ગુજરાતી સહિત અંદાજે 14 ભાષામાં, ભિન્ન ભિન્ન પ્રકારના ગીતો ગાયા છે. આજે તેમને યાદ કરવાનું કારણ માત્ર એટલું કે રવિવારે આઠમી સપ્ટેમ્બરે તેમનો જન્મદિવસ આવે છે.    1932 ની આઠમી સપ્ટેમ્બરે જન્મેલા આશા મંગેશકરે સંગીતની પ્રારંભિક તાલિમ પિતા દીનાનાથ મંગેશકર પાસેથી લીધી હતી અને ત્યાર બાદ ¬શાસ્ત્રીય સંગીત તથા ગાયનનું શિક્ષણ માસ્ટર નવરંગ પાસેથી લીધું હતું. 1944 માં તેમનું પ્રથમ પાર્શ્વગાયન ‘માઝં બાળ’ નામની મરાઠી ફિલ્મનું હતું. આ ગીતમાં તેમની સાથે તેમનાં ભાઈબહેનો લતા, મીના, ઉષા અને હૃદયનાથ પણ હતાં. ફિલ્મના સંગીતકાર દત્તા ડાવજેકર હતા. હિંદી ફિલ્મોમાં આશાનું પ્રથમ ગીત વસંત દેસાઈના સંગીતમાં ફિલ્મ ‘અંધોં કી દુનિયા’ (1947) માટે આવ્યું હતું. ગીતના શબ્દો હતા – ‘ગરીબોં કે દાતા ગરીબોં કે વાલી’. આ ગીતમાં તેમની સહગાયિકા જોહરાબાઈ અ...