ઢોલીવૂડમાં જામી રહ્યું છે ડાન્સનું અસ્તિત્વ

ગરબાથી બહાર નીકળી હવે બોલીવૂડની જેમ જોવા મળે છે હૂક સ્ટેપ્સ અને પ્રમોશનલ સોન્ગ્સ, ટૂંક સમયમાં આઇટમ સોન્ગ્સ પણ આવે તો નવાઈ નહીં


આજના ઢોલીવૂડના અનેક એવા પાસા છે જે આપણને પહેલાની ગુજરાતી ફિલ્મોમાં નહોતા જોવા મળતા. 1931 માં જ્યારે પહેલી બોલપટ ગુજરાતી ફિલ્મ ‘નરસિંહ મહેતા’ રિલીઝ થઈ ત્યાર બાદ ઢગલાબંધ ગુજરાતી ફિલ્મોનો સીલસીલો શરૂ થયો હતો. એ તમામ ફિલ્મોની વાર્તા મોટાભાગે પૌરાણિક હતી. પુરુષો સ્ત્રીઓના પાત્ર ભજવતા. ગીત, સંગીત વાર્તાના હાર્દને સજીવન કરતું છતાં તેમાં નૃત્યની અછત વર્તાતી, પણ આજની ગુજરાતી ફિલ્મો ભાગ્યે જ એવી બનતી હશે જેમાં કોઈ ડાન્સ સોન્ગ ન હોય. 

જે પ્રમાણે 1935-40 અને એ પછીની ઘણી હિન્દી ફિલ્મોના ગીતો હીરો-હીરોઇન એક જ જગ્યાએ અથવા તો એક જ ઝાડની આજુબાજુ ફરતા-ફરતા પૂરૂ કરી નાખતા એ જ પ્રમાણે ઢોલીવૂડમાં પણ શરૂઆતના સમયમાં અનેક ગીતો એકને એક જગ્યાએ રહીને પતાવી દેવામાં આવતા. ગુજરાતી ફિલ્મોમાં અને ખાસ કરીને કઈ ફિલ્મથી નૃત્ય દર્શાવવાનું શરૂ થયું એ જાણવું અને શોધવું અઘરું છે, તેમ છતાં ગુજરાતી ફિલ્મોમાં ડાન્સનો ઉપયોગ કરવાનું આઝાદી પછીના ગાળામાં શરૂ થયું એમ કહી શકાય કેમ કે ‘મહેંદી રંગ લાગ્યો’ (1960) ફિલ્મમાં આપણને દરિયા કિનારે દોડતા અને પ્રણય કરતા હીરો-હીરોઇન ‘મહેંદી તે લાગી માળવે ને એનો રંગ ગયો ગુજરાત રે’ ગીતમાં જોવા મળે છે. ‘અચ્છા તો હમ ચલતે હૈ’ (‘આન મિલો સજના’ – 1970) ગીતના ફિલ્માંકનની જેમ ‘નયન ચકચૂર છે’ (મહેંદી રંગ લાગ્યો - 1960), ‘સજન મારી પ્રિતડી’ (જીગર અને અમી - 1970), ‘પાટણથી પટોડા મોંઘા લાવજો’ (‘સોન કંસારી’ - 1977), ‘માડી હું તો બાર-બાર વરસ’ (‘પાતળી પરમાર’ - 1978), ‘જાગ રે માલણ જાગ’ (‘મેરુ માલણ’ - 1985), ‘આજનો ચાંદલિયો લાગે મને બહુ વ્હાલો’ (‘લોહીની સગાઈ’ - 1980) જેવા અનેક ગીતો એકને એક જગ્યાએ ફિલ્મોમાં દર્શાવવામાં આવતા.

મજાની વાત એ છે કે એ અભિનેતાઓની ઝાડની આજુબાજુ ફરવાની એ જમાનાની જે એક્ટિંગ હતી એને આજની તારીખમાં આપણે ડાન્સની શ્રેણીમાં મૂકીયે છીએ. બોલીવૂડ હોય કે ઢોલીવૂડ આઝાદી પછી પણ ફિલ્મોમાં કામ કરવા પ્રત્યે સમાજમાં ઘણા પ્રતિબંધ અને છોછ હતા જ, તેમ છતાં ગુજરાતીઓએ ગરબાના વાઘા પહેરાવી લોકોને આકર્ષિત કરવાનો કિમીયો અમલમાં મૂક્યો અને એ કામ કરી ગયો, જે આજે પણ ગુજરાતી ફિલ્મોના બોક્સ ઓફિસ કલેક્શનને અસર કરવામાં મહત્તવની ભૂમિકા ભજવે છે. ફિલ્મ ‘મંગળ ફેરા’ (1949) નો ગરબો ‘તાલીઓના તાલે’, ‘મેના ગુર્જરી’ (1975) માં દર્શાવેલ ગરબો ‘સાથિયા પૂરાવો દ્વારે’ હોય કે પછી હમણાંની લેટેસ્ટ કહેવાતી ફિલ્મ ‘રોંગ સાઇડ રાજુ’ (2016) નો ‘ગરબો ગોરી રાધાને કાળો કાન’ કે પછી ‘ચબૂતરો’ (2022) નો ગરબો ‘મોતી વેરાણા ચોકમાં’ હોય, આ વાતની સાબિતી આપવા પૂરતા છે. 

એકબાજુ ગરબા પૌરાણિક, સામાજીક કે અન્ય કોઈપણ થીમ પર બનેલી ફિલ્મનો ભાગ બની શકતા જ્યારે બીજીબાજુ ખાસ કરીને પૌરાણિક વાર્તાઓમાં ભજન કીર્તનના નામે ડાન્સનો સમાવેશ કરી લેવામાં આવતો. લગ્નમાં વગાતા ફટાણા પર ડાન્સ થઈ શકે એ ગુજરાતી ફિલ્મોએ કરેલો એક પ્રયાસ છે. ‘તમે કીયા તે ગામના ગોરી રાજ, અચકો મચકો કા રે અલી’ (‘સોન કંસારી’ – 1977), જેવા લોકગીતને ફટાણા તરીકે વાપરી એના પર ડાન્સ રજૂ કરવામાં આવ્યા હોવાનો દાખલો આપણને ઢોલીવૂડમાંથી મળી રહે છે. તો વળી ‘જીગર અને અમી’ (1970) જેવી ફિલ્મમાં એક પાત્રની પવિત્રતા અને સાદગી તથા બીજા પાત્રની કુનિતીઓ દર્શાવવા કોઢા પર મુજરો દર્શાવવામાં આવ્યો છે, જેને મોટાભાગના લોકો આજે વીસરી ગયા છે. તો વળી ‘આંધળી મા નો કાગળ’ અને ‘હું અમદાવાદનો રીક્ષાવાળો’ જેવા ફેમસ ગીતો ધરાવતી ફિલ્મ ‘મા-બાપ’ (1977) માં કોલેજ પિકનીકના પ્રારુપમાં સાદગીભર્યું ડાન્સ સોન્ગ દર્શાવવામાં આવ્યું છે. રૂરલ અને અર્બનમાં વિભાજીત થયેલી ગુજરાતી ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં એવી અનેક ફિલ્મો 1980-90 માં આવી જેમાં ડાન્સની સ્ટાઇલ અને વિવિધતાએ ઘણા પકડાર અને કટાક્ષ ઝીલ્યા.

નરેશ કનોડિયા અને સ્નેહલતાની જોડીએ અનેક એવા ડાન્સ સોન્ગ્સ ગુજરાતી સિનેમા જગતને આપ્યા છે જેને આજની તારીખે પણ લોકો માણે છે. સોશ્યલ મીડિયામાં એક્ટિવ રહેતા વાચકો જાણતા હશે કે ખુદ હિતુ કનોડિયા અને તેમની પત્ની મોના થીબા કનોડિયા તેમના પિતા નરેશ કનોડિયાના ડાન્સ સોન્ગ્સને રિક્રીએટ કરી સોશ્યલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરી લોકોનું મનોરંજન કરે છે. અરુણા ઈરાની, જયશ્રી ટી જેવા દમદાર કલાકારો જો ફિલ્મનો ભાગ હોય તો તેમનું એકાદું ડાન્સ સોન્ગ ફિલ્મમાં અચૂક જોવા મળે.

આજની ગુજરાતી ફિલ્મોમાં ડાન્સ, હૂક સ્ટેપ્સ સાથે ઓછામાં ઓછું એક ગીત તો તૈયાર કરવામાં આવે જ છે. મલ્હાર ઠાકરની ઓછી યાદ કરાતી ફિલ્મ ‘સોનુ તને મારા પર ભરોસો નઈ’ (2022) નું ટાઇટલ સોન્ગ હોય, ‘ધ ગ્રેટ ગુજરાતી મેટ્રિમોની’ (2024) નું સોન્ગ ‘આખું ગામ માથે લઈને નાચ’ હોય,કે ‘ઝમકૂડી’ (2024) અને ‘મહારાણી’ (2025) જેવી ફિલ્મના ટાઇટલ સોન્ગ હોય, આજે ડાન્સને તૈયાર કરવા માટે કોરિયોગ્રાફરની મદદ લેવામાં આવે છે અને ઢોલીવૂડની ફિલ્મોને એક નવા શિખરે લઈ જવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. બોલીવૂડની જેમ ફિલ્મના અંતમાં કે ખાસ કરીને પ્રમોશન માટે બનાવવામાં આવતા પ્રમોશનલ સોન્ગસ ઢોલીવૂડમાં બનવાના શરૂ થઈ ગયા છે અને એથી આગળ વધીને હવે ગુજરાતી દર્શકોને ગુજરાતી ફિલ્મોમાં આઇટમ સોન્ગ્સ પણ જોવા મળે તો નવાઈ નહીં. 


- આર.જે. સચીન વજાણી (નાચીઝ) / કાજોલ વજાણી

- dhollywoodtalkies@gmail.com 


Comments

Popular posts from this blog

પારિવારિક મૂલ્યો દર્શાવતી ફિલ્મ એટલે ‘સંઘવી એન્ડ સન્સ’

આ વર્ષે ઢોલીવુડમાં કોણે કોણ કરી એન્ટ્રી?

વશીકરણનો ડબલ ડોઝ લાવી રહી છે ‘વશ લેવલ 2’